Facebook
RSS

Tam anlamıyla işleyen bir İslam ekonomisinde pratik olarak faiz ortadan kaldırılacağı için politika yapıcıları için çeşitli zorluklar ortaya çıkacaktır. Merkez Bankası, bu yüzden, ekonomideki likidite seviyesi kontrol etme gücünü bozarak, onu önemli bir politika aracından mahrum bırakacaktır. Banka ayrıca açık piyasa işlemlerini de terk etmek zorunda kalacaktır çünkü bu temelde faiz oranı yapısını-uzun dönem ve kısa dönem- düzgün bir şekilde tutma görevini üstlenmiştir. Örneğin, yönetim ülkenin ödemeler denge durumuna uzun dönem sermaye çıkışına zarar vermeden, faiz oranlarını düşürerek yerli yatırımı cesaretlendirmek isteyebilir. Bu, açık piyasa işlemlerinin bir yandan kısa oranların aşağı çekilmesi diğer yandan uzun oranların yukarda tutulması gibi bir yolun tasarlanmasıyla gerçekleştirilebilir. Buna da “operations twist”(faizlerin eğilip bükülmesi) denir. Bir İslam Devlet Bankası böyle sonuçlara ulaşmak için diğer başka dolaylı araçlar bulmalıdır.

Ancak, pratikte, bu iki politika aracının olmaması bir İslam Devlet Bankasının işleyişini felce uğratmayacaktır. Savaş sonrası dünyada İngiltere Bankası bile ekonomiyi sadece banka oranları manipülasyonları ve açık piyasa işlemleri aracılığıyla yönetmenin zor olduğunu görmüştür. Sonuç olarak, ticari bankaların likiditesini toplumsal olarak arzu edilen seviyelerde tutmak için, resmi mevduat oranlarına güven sağlanacaktır. Daha da önemli olarak, genellikle Banka tarafından verilen “tavsiye” altında işleyen “moral suasion” (latince deyiş; ekonomik faaliyete belli kurallar çerçevesinde zorlama girişimi) finansal kurumları düzgün bir para politikası izlemeye ikna etmek için kullanılır.[1] Pakistan Devlet Bankası tarafından da başarılı şekilde kullanılmış olan bu politika araçlarından hiçbirisi İslam ahlak sistemine karşıt olarak işlemez.

YAZAR: SYED NAWAB HAİDER NAQVİ

———————————————————–

[1] Daha detaylı bir tartışma için bkz. R.S. Sayers, ‘Modem Banking’ (London: Oxford University Press,7’inci baskı,1967) 5. Bölüm.




Sitemize yeni eklenen makale ve içeriklerden haberdar edilmek ister misiniz? E-mail adresinizi sistemimize kaydedin, sizi haberdar edelim. (Lütfen geçerli ve sürekli kullandığınız e-mail adresinizi kaydediniz.)