Facebook
RSS

1. Karz-ı Hasen (Faizsiz Para veya Mislî Mal Borcu)

Para ya da ihtiyaç duyulan mal, gereksinimini karşılamak üzere insanoğlunun bulduğu faizsiz yöntemlerin en yaygını parayı ya da misli (standart) bir malı faiz şartı koşmaksızın borç (karz-ı hasen) vermektir. Müslümanların birbirlerine yardım etmeleri teşvik edilmiştir. Bir kimseye standart bir malı ya da parayı borç olarak verip ihtiyacını karşılamasına yardımcı olmak ve bir müddet sonra fazlalık şartı koşmaksızın sadece verilen miktarı geri almak da bir nevi yardımlaşmadır. Hatta çoğu alimlere göre bir kimseye bir defa sadaka verileceğine iki defa faizsiz borç verilse daha iyidir.

Karz ilişkisinde borç veren lehine bir menfaat şart koşulmamalıdır. Çünkü menfaat celbeden borçlar faiz olarak değerlendirilmiştir. Mesela birisine borç verip karşılığında devesine binmeyi şart koşan birisinin bu talebi, İbn Mes’ûd (ö. 32/652) tarafından ribâ olarak değerlendirilmiştir. Müslümanların gerek bireysel gerek kurumsal anlamda karz akdinden istifade ederek ihtiyaçlarını karşılamaları mümkündür. Herkeste muhtaç olanlara borç vererek yardım etme duygusu geliştirilse, borç alanlar borçlarını ödeme konusunda hassas davransa ya da herkesin kendince bir meblağı yatırdığı ve ihtiyaç duyduğunda yatırdığının birkaç katı karz alabildiği ve geri ödeme yaptığı karz bankaları kurulsa (ya da mevcut faizsiz bankalarda böylesi hizmetler sunulabilse) karz müessesesi pek çok kişi ya da kurumun finansman açığını giderebilecek yeterliliktedir.

Karz ilişkisinde para veya mislî malı ödünç alan taraf ödünç aldığı şeyin bizatihi kendisini değil mislini geri ödemektedir.

Karz alan kişi işlem başlangıcında şart koşulmadığı takdirde karz verene daha fazla ödeme yapabilir, ona bir takım avantajlar sağlayabilir. Ancak bunun kesinlikle başlangıçta şart koşulmaması gerekir.

2. Âriyet

İnsanların gereksinim duydukları mallara ulaşmalarını sağlayan faizsiz yöntemlerden biri de ihtiyaç duyulan malı ödünç vermektir (âriyettir). Âriyette eşyanın mülkiyetinin değil, menfaatinin bir başkasına temliki söz konusudur.

Âriyet ilişkisinde malı kullanmak üzere ödünç alan kişi malın mislini değil bizatihi kendisini geri iade etmektedir.

 YAZAR: MEHMET ODABAŞI




coded by nessus

Sitemize yeni eklenen makale ve içeriklerden haberdar edilmek ister misiniz? E-mail adresinizi sistemimize kaydedin, sizi haberdar edelim. (Lütfen geçerli ve sürekli kullandığınız e-mail adresinizi kaydediniz.)