Facebook
RSS

*** SIKÇA SORULAN SORULAR ***

Katılım bankalarının kuruluş gayesi nedir?

Türkiye’de ve dünyada halkın bir kesimi, faiz gelirinden uzak durmaktadır. Bu nedenle klasik bankalara gitmeyen fonlar atıl kalmaktadır. Bu durum hem genel ekonomi açısından, hem de tasarruf sahibi açısından bir kayıptır. Katılım bankaları, mali sektörde bir yenilik olarak, faiz endişesi nedeniyle klasik bankalara gitmeyen fonları ekonomiye kazandırmak ve tasarruf sahiplerinin fonlarını güvenle saklamalarına ve değerlendirmelerine yardımcı olmak amacıyla kurulmuştur. Kuruluş aşamasında, dalında uzman kişilerin oluşturduğu heyetlerin görüşleri doğrultusunda ve dünyadaki uygulamalarından örnek alınarak, bu bankaların topladığı fonları değerlendirmek için yöntemler tespit edilmiştir. Bu yöntemlerle elde edilen kazancın faizden esaslı olarak farklılık gösterdiği konusunda bir görüş birliği oluşmuştur.

Dünyada başka örnekleri var mı?

Katılım bankacılığı , 1970′li yıllardan itibaren Dünya mali gündeminde tartışılan bir konudur. Türkiye’deki ilk uygulaması ise, 1985 yılında AIbaraka Türk ve Faisal Finans Kurumu tarafından başlatılmıştır. Faizsiz bankalar, iştirakleri ve şubeleri ile halen 60′dan fazla ülkede faaliyet göstermektedirler. Bünyelerinde faizsiz esaslara göre çalışan birimler kuran batılı kurumlar da vardır. Bunlara örnek olarak, Citibank, HSBC Bank, Union Bank of Switzerland, Kleinwort Benson, ANZ Grindlays, Goldman Sachs gibi müesseseler sayılabilir. Batılı bankalarca kurulan ilk bağımsız faizsiz banka, Citibank tarafından 1996 yılında, 20 milyon USD sermaye ile Bahreyn’de kurulan Islamic Investment Bank’dır.

Katılım Bankalarını anlatır mısınız ? Nasıl çalışırlar?

Katılım bankaları mali sektörde faaliyet gösteren, reel ekonomiyi finanse eden ve bankacılık hizmetleri sunan bankalardır. Katılım bankaları, tasarruf sahiplerinden topladıkları fonları, faizsiz finansman prensipleri dahilinde ticaret ve sanayide değerlendirerek, oluşan kâr veya zararı tasarruf sahipleriyle paylaşıyor. Bu bankaların isimlerindeki “katılım” sözcüğü yaptığımız bankacılık türünün kar ve zarara katılma prensibine dayalı bir bankacılık olduğunu ifade etmektedir. TL, USD ve EURO bazında vadeli hesaplarda toplanan fonlar, Kurumsal Finansman Desteği, Bireysel Finansman Desteği, Finansal Kiralama ve kâr/zarar ortaklığı yöntemleriyle değerlendiriliyor. Ticaretin ve sanayinin ihtiyaç duyduğu, hammadde, emtia, gayrimenkul, makine ve teçhizatın temini, katılım bankacılığı prensiplerine uygun olarak, yani mal alım satımının finansmanı yoluyla sağlanmaktadır. Ayrıca halkın ihtiyaç duyabileceği diğer bankacılık hizmetleri sunulmaktadır.

Katılım bankalarının fon toplama ve fon kullandırmada klasik bankacılıktan işleyiş farkı nedir?

Bir getirinin faiz olabilmesi için kazancın önceden belli olması ve paranın karşılığında para kazanılması gerekir. Örneğin klasik bankalar belli bir faiz karşılığında mudilerden para toplamakta ve yine ilan edilen faiz oranlarında nakit kredi olarak ihtiyaç sahiplerine sunmaktadırlar. Kâr payında ise halktan para toplanırken belli bir gelir taahhüdünde bulunulmadığı gibi ana para garantisi dahi yoktur. Bu kurumların çok dikkatli ve emniyetli işler yapmaları paranın tek güvencesidir. Tasarruf sahibi bir kere bu riske girmektedir. Ülkemiz uygulamasında katılım bankalarının halkın parasını son derece dikkatli ve emniyetli değerlendirdiği görülmektedir. Ve emniyet prensibi ön planda tutulduğundan bu bankalara parasını yatıran tasarruf sahipleri genel olarak nisbeten daha düşük gelir ile yetinmektedirler. Bilindiği üzere ekonominin temel prensibi “az risk az getiri, çok risk çok getiri”dir.

Katılım bankaları başka hangi hizmetleri veriyor?

Topladığı fonları değerlendirme ve nemayı paylaşma işlemlerinde bankalardan esaslı olarak ayrılan katılım bankaları ayrıca diğer bütün faizsiz bankacılık hizmetlerini sunmaktadırlar. Saymak gerekirse; özel cari hesaplar, teminat mektubu verme, akreditif açılması, çek karnesi verilmesi, çek ve senetlerin tahsile alınması, takas, ihracat akreditiflerinin ihbar ve teyid edilmesi, tüm kambiyo hizmetleri, seyahat çeki verilmesi, döviz alım satım işlemleri, yurtiçi yurtdışı havale ve transfer işlemleri, kredi kartları, çek, poliçe, bono, temettü belgesi, konşimento vs. keşide edilmesi, tanzim ve kabul edilmesi.

Katılım bankaları, kâr zarara katılma hesaplarına dağıtacağı kâr payını nasıl belirliyor?

Vadeli olarak yatırılan tasarruf hesaplarına dağıtılacak kâr, fon kullandırma faaliyetlerinin neticesinde oluşan net kâr seviyesine bağlıdır. Toplanan fonlar, para cinsine göre USD, EUR ve TL havuzlarda toplanır. Fon kullanmak isteyen müşteriye talep ettiği para cinsi ve vade grubuna göre ilgili havuzdan fon kullandırılır ve bu işlemden doğan kâr (veya zarar) da prensip olarak ilgili havuza dağıtılır. Dağıtılan kâr, günlük veya haftalık bazda hesaplanır ve her hafta başında ilan edilir.

Dağıtacakları kârı önceden açıklıyorlar mı?

Dağıtılacak kârları önceden açıklamak hiçbir şekilde mümkün değildir. Gazetelerde ya da şubelerde ilan edilen kâr payları ileriye yönelik dağıtılacak kârları gösteren bir tablo değildir. Dikkatli bakılırsa, açıklanan rakamlar bir önceki hafta sonu itibariyle vadelere göre oluşmuş ve dağıtılmış kâr paylarını göstermektedir. Müşterileri bilgilendirmek amacıyla ilan edilmektedir. ileriye yönelik bir taahhüt değildir.

Katılım bankaları neden banka faizlerine yakın kâr payı dağıtıyorlar?

Bir çok çevrede zaman zaman dile getirilen bu soru veya şüphe, öncelikle doğru bilgiden kaynaklanmıyor. Bir kere, bankalar arasında bile büyük faiz farkları varken kâr payları ile faizler arasında bazı dönemlerde rastlanan arızî yakınlığı genelleştirerek oradan bazı yargılara varmak, doğru neticeler vermez. Diğer taraftan bankalar paranın yatırılması aşamasında vereceği faiz oranını belirliyor. Oysa katılım bankaları geçerli kâr marjları üzerinden parayı değerlendirip, kazandığını paylaşıyor. Önceden bir belirleme kesinlikle mümkün olmadığı için zaten bankaların takip edilmesi gibi bir durum söz konusu değil. Reel ekonomik piyasada çok farklı sektörlerde ve ekonominin zorunlu kıldığı kâr hadleri dahilinde çalışıldığından normal kazanç seyrinin dışına çıkılması da zaten iktisaden mümkün değildir. Kaldı ki dağıtılan kâr payları bankaların faiz oranlarına çok yakın bile olsa bu yapılan işin aynı olduğu anlamına gelmez.

Hesap cüzdanlarımızda “hesap değeri” diye bir bölüm bulunmakta ve burada bir rakam yer almaktadır. Bu nedir?

Bu müşteri katılım bankasının herhangi bir şubesine örneğin 1 ay vadeli 10 bin YTL yatırmış olsun. Bilgisayar sisteminde mevcut programlar sayesinde paranın yatırıldığı zamanda 1 ay vadeli hesaplarda mevcut toplam tasarruf içindeki yüzdesi hesap edilir. Bir tür hisse oranıdır. Ve haftalar itibariyle oluşan kârdan bu hisse oranında hesaba kâr dağıtılır

Katılım bankaları hep kâr dağıtıyor, hiç zarar dağıtmıyor, neden?

Kamuoyunda bu bankaların hiç zarar etmediği şeklinde yanlış bir kanaat oluşmuştur. Ticari hayatta kâr kadar zarar da doğaldır ve kaçınılmazdır. Her yaptıkları işlemden kâr elde etmeleri de mümkün değildir. Fakat Katılım bankaları sıradan bir ticari müesseseden farklı olarak Türkiye çapında çok farklı sektörlerden binlerce firma ile çalışmaktadırlar. Çalışacakları firmaları seçme şansına sahip oldukları gibi, her türlü istihbaratın ardından gerekli teminatları da almaktadırlar. Güvenmedikleri hiç bir firma ile çalışmazlar. Buna rağmen yapılan bazı işlemlerden ticari hayatın kaçınılmaz risklerinden dolayı zarar doğabilir. Mesela, müşterinin malî durumu bozulduğu için borcunu ödeyememesi veya kâr/zarar ortaklığı projesinin zararla neticelenmesi hallerinde bir zarar sözkonusu olmaktadır. Ancak, bazı işlerden oluşan zararlar diğer yüzlerce işten elde edilen kârdan mahsup edilmekte ve kalan net kâr dağıtılmaktadır. Bu da en çok, dağıtılan kâr payını aşağıya çekebilir. Katılım bankaları müşterilerine aylık bin YTL ye on beş YTL kâr dağıtacağına on üç YTL dağılabilir. Yani tabiri caizse, yumurtaların hepsi tek veya birkaç sepete konmadığı ve yüzlerce, binlerce sepete dağıtıldığı için bir kaç sepetteki yumurtanın hasar görmesi neticeyi çok etkilememektedir.




coded by nessus

Sitemize yeni eklenen makale ve içeriklerden haberdar edilmek ister misiniz? E-mail adresinizi sistemimize kaydedin, sizi haberdar edelim. (Lütfen geçerli ve sürekli kullandığınız e-mail adresinizi kaydediniz.)




Features Stats Integration Plugin developed by YD